Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Thanh Sang

Theo Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam, trong nhiều năm qua, ngành Thuốc lá đã có đóng góp tích cực cho nền kinh tế, tạo việc làm cho hàng triệu lao động, hàng năm nộp ngân sách khoảng 20.000 tỷ đồng và ngành đã tham gia công tác xóa đói giảm nghèo, an sinh xã hội tích cực. Tuy nhiên, trong khi sản xuất, kinh doanh thuốc lá trong nước được quản lý chặt chẽ bởi các quy định của pháp luật, tình trạng buôn lậu thuốc lá lại có dấu hiệu gia tăng, gây thất thu ngân sách Nhà nước hàng chục ngàn tỷ đồng mỗi năm và gây mất trật tự xã hội...

Ông Nguyễn Triết, Tổng Thư ký Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam cho rằng, các đối tượng buôn lậu thuốc lá ngày càng manh động, bất chấp sự kiểm soát của pháp luật vì thuốc lá gọn nhẹ, dễ vận chuyển, lợi nhuận cao, trốn tất cả các loại thuế gồm thuế tiêu thụ đặc biệt 70%, thuế giá trị gia tăng 10%, thuế nhập khẩu 135%... Đối tượng buôn lậu thuốc lá chủ yếu là nhóm cư dân biên giới không có việc làm ổn định, thông thạo ngôn ngữ, địa bàn, các đối tượng thường xuyên qua lại biên giới... Khi bị các lực lượng chức năng bắt giữ, các đối tượng sẵn sàng chống trả để cướp hàng.

Chỉ trong tháng 3/2018, các nhóm vận chuyển thuốc lá lậu đã tấn công gây thương tích nghiêm trọng cho nhiều chiến sĩ công an khi bị bắt quả tang tại Đồng Nai, Bình Dương.

Trung tá Nguyễn Quốc Khởi, Phó trưởng Phòng Cảnh sát Kinh tế, Công an TP Cần Thơ cho biết: trong 6 tháng đầu năm 2018, công an thành phố đã tiến hành kiểm tra, phát hiện và bắt giữ 58 vụ với 50 đối tượng có hành vi tàng trữ, vận chuyển, mua bán thuốc lá điếu nhập lậu cùng gần 77 ngàn bao thuốc lá... Phương thức, thủ đoạn hoạt động của loại tội phạm này tuy không mới nhưng rất tinh vi, thuốc lá điếu nhập lậu vận chuyển đến Cần Thơ thường bị phân tán, xé lẻ, ngụy trang kín đáo... nhằm đối phó với cơ quan chức năng.

Tại hội nghị, nhiều đại biểu cho rằng, mặc dù từ ngày 1/1/2018, Bộ luật Hình sự năm 2018 chính thức có hiệu lực, trong đó có quy định các hành vi buôn lậu, vận chuyển, kinh doanh hàng cấm là thuốc lá điếu nhập lậu có số lượng từ 1.500 bao trở lên sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, tình hình buôn lậu thuốc lá còn diễn biến phức tạp, nhất là các vùng biên giới và chưa thể giải quyết triệt để, nhất là khi tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá điếu lên 75% sẽ tạo điều kiện cho thuốc lá nhập lậu giá thấp sẽ tiếp tục tràn vào Việt Nam.

Để phòng, chống buôn lậu thuốc lá đạt hiệu quả tích cực, Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam cho biết, sẽ kiến nghị Chính phủ, Bộ Tài chính xem xét tạm thời chưa thực hiện phương án tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá theo Công văn số 10958/BTC-CST ngày 17/8/2017. 

Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam cho rằng, hiện nay Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá có khoảng 300 tỷ đồng và được sử dụng toàn bộ cho các hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá. Trong khi đó, hoạt động chống buôn lậu thuốc lá lại gặp không ít khó khăn mà không có nguồn kinh phí và không được sử dụng quỹ. Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam sẽ kiến nghị Chính phủ, Bộ Y tế, Bộ Tài chính nghiên cứu cơ chế tài chính cho phép trích khoảng 50% Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá cho công tác phòng, chống thuốc lá nhập lậu.

Thanh Sang