Trên cơ sở các nghị quyết chiến lược của Trung ương, đặc biệt là Nghị quyết số 27-NQ/TW về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật (Nghị quyết 66), cùng các kết luận, quy định của Bộ Chính trị về phòng, chống tham nhũng, kiểm soát quyền lực, Đảng ủy Thanh tra Chính phủ đã xây dựng các chương trình, kế hoạch hành động cụ thể, làm “kim chỉ nam” cho toàn bộ hoạt động xây dựng pháp luật của ngành.

Lấy nghị quyết làm nền tảng

Ngay từ đầu nhiệm kỳ 2020–2025, Ban Cán sự Đảng (nay là Ban Thường vụ Đảng ủy) Thanh tra Chính phủ đã xác định rõ: quán triệt, cụ thể hóa các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị vào công tác xây dựng pháp luật là phương hướng xuyên suốt, có ý nghĩa chiến lược lâu dài. Đảng ủy và lãnh đạo Thanh tra Chính phủ đã ban hành và triển khai đồng bộ các chương trình, kế hoạch hành động, coi xây dựng pháp luật là nhiệm vụ trọng tâm; đồng thời tập trung kiện toàn tổ chức bộ máy làm công tác pháp chế, bổ sung nguồn nhân lực, đổi mới phương pháp, nâng cao chất lượng tham mưu, soạn thảo văn bản.

Đặc biệt, việc triển khai Kết luận số 121-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương về tổng kết Nghị quyết số 18-NQ/TW (với những nhiệm vụ, giải pháp như rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản còn chồng chéo, bất cập…) và Kết luận số 119-KL/TW của Bộ Chính trị về định hướng đổi mới, hoàn thiện quy trình xây dựng pháp luật đã tạo cơ sở chính trị quan trọng, định hình tư duy và cách tiếp cận mới cho ngành Thanh tra trong công tác xây dựng pháp luật, đáp ứng yêu cầu thực tiễn quản lý nhà nước.

Bên cạnh đó, Nghị quyết 66 cùng với chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm được xác định là “kim chỉ nam” để ngành Thanh tra tập trung hoàn thiện pháp luật, tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.

Từ những nền tảng chính trị - pháp lý nêu trên, năm 2025, công tác xây dựng pháp luật của ngành Thanh tra đã có những bước chuyển quan trọng, mang tính dấu mốc. Điểm nhấn là Quốc hội đã thông qua 3 dự án luật do Thanh tra Chính phủ chủ trì soạn thảo, gồm: Luật Thanh tra (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng; và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo.

Mỗi dự án luật đều được xây dựng trên cơ sở quán triệt đầy đủ các nghị quyết, kết luận của Đảng, bảo đảm sự thống nhất chặt chẽ giữa chủ trương chính trị và quy định pháp luật, giữa định hướng chiến lược và yêu cầu thực tiễn quản lý nhà nước.

Thể chế hóa những chủ trương lớn của Đảng

Luật Thanh tra năm 2025 là minh chứng rõ nét cho vai trò định hướng của Đảng trong công tác xây dựng pháp luật của ngành Thanh tra. Trên cơ sở Kết luận số 134-KL/TW của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về Đề án sắp xếp hệ thống cơ quan thanh tra tinh gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, Luật được xây dựng theo hướng đổi mới căn bản mô hình tổ chức và hoạt động thanh tra; khắc phục tình trạng phân tán, chồng chéo; tăng cường tính thống nhất, chuyên nghiệp của hệ thống thanh tra.

Bên cạnh đó, Luật Thanh tra 2025 cũng cụ thể hóa chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về cơ chế kiểm soát quyền lực, mối quan hệ công tác trong hệ thống thanh tra các cấp; giữa Thanh tra Chính phủ với các bộ, ngành, địa phương; giữa Thanh tra tỉnh với các sở, ngành trong quá trình thực hiện sắp xếp, tinh gọn hệ thống cơ quan thanh tra.

Đối với lĩnh vực tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, các quy định sửa đổi tiếp tục cụ thể hóa các yêu cầu của Nghị quyết Đại hội XIII, Nghị quyết 27, Nghị quyết 18, Nghị quyết 57, Quy định số 11-QĐ/TW, Chỉ thị số 35-CT/TW và Kết luận số 107-KL/TW của Bộ Chính trị. Không chỉ bám sát các chủ trương, chính sách lớn của Đảng, Luật sửa đổi còn bảo đảm tuân thủ Hiến pháp năm 2013, đồng thời giữ vững tính đồng bộ, thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành.

Trong khi đó, ở lĩnh vực trọng yếu là phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, các quy định pháp luật được xây dựng trên nền tảng Nghị quyết 27, Kết luận số 12-KL/TW của Bộ Chính trị, cùng hệ thống các quy định về kiểm soát quyền lực, kiểm soát tài sản, thu nhập và thu hồi tài sản tham nhũng như: Quyết định số 56-QĐ/TW; các Quy định số 114-QĐ/TW, 131-QĐ/TW, 132-QĐ/TW, 178-QĐ/TW, 189-QĐ/TW… Qua đó thể hiện rõ quan điểm nhất quán của Đảng: phòng, chống tham nhũng phải được triển khai đồng bộ từ hoàn thiện thể chế, tổ chức bộ máy đến thực thi pháp luật, không để tồn tại “khoảng trống pháp lý”.

Đưa nghị quyết vào cuộc sống bằng tổ chức thực hiện và tuyên truyền pháp luật hiệu quả

Cùng với công tác xây dựng pháp luật, Ban Thường vụ Đảng ủy Thanh tra Chính phủ tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt công tác tổ chức thi hành pháp luật theo đúng tinh thần các nghị quyết của Đảng. Hệ thống nghị định, văn bản hướng dẫn thi hành Luật Thanh tra 2025 và các luật có liên quan được xây dựng khẩn trương, đồng bộ, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho việc triển khai trong thực tiễn.

Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật được đổi mới mạnh mẽ, gắn với yêu cầu chuyển đổi số theo Nghị quyết 57-NQ/TW, thông qua Báo Thanh tra, Cổng Thông tin điện tử Thanh tra Chính phủ, Trường Cán bộ Thanh tra cùng các hình thức tập huấn, tọa đàm chuyên sâu. Qua đó, các chủ trương, nghị quyết của Đảng và các quy định pháp luật mới không chỉ được quán triệt sâu sắc trong đội ngũ cán bộ, công chức ngành Thanh tra, mà còn lan tỏa rộng rãi trong xã hội.

Những kết quả nổi bật trong công tác xây dựng pháp luật của ngành Thanh tra năm 2025 cho thấy, việc thể chế hóa kịp thời các nghị quyết của Đảng trong công tác xây dựng pháp luật đã và đang góp phần hình thành cơ sở pháp lý thống nhất, khả thi trong lĩnh vực thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, phục vụ mục tiêu quản lý nhà nước và kiến tạo phát triển.