Từ dấu ấn năm 2025 đến định hướng chỉ đạo cho năm 2026

Năm 2025 được đánh giá là một năm đặc biệt của công tác xây dựng và thi hành pháp luật trong ngành Thanh tra, khi khối lượng nhiệm vụ phát sinh lớn, tính chất phức tạp và yêu cầu tiến độ rất cao.

Điểm nhấn nổi bật là việc Thanh tra Chính phủ đã tham mưu Chính phủ trình Quốc hội thông qua 3 đạo luật quan trọng gồm: Luật Thanh tra; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng; đồng thời, trình Chính phủ ban hành nhiều nghị định then chốt, ban hành theo thẩm quyền nhiều thông tư hướng dẫn.

Đặc biệt, trong quá trình xây dựng Đề án sắp xếp hệ thống cơ quan thanh tra tinh gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả theo Kết luận số 134-KL/TW của Bộ Chính trị, sự phối hợp nhịp nhàng của Vụ Pháp chế với các đơn vị đã giúp tạo ra một mô hình tổ chức mới đáp ứng đúng kỳ vọng về việc tinh giảm đầu mối nhưng vẫn đảm bảo sức chiến đấu của ngành.

Những kết quả này không chỉ thể hiện nỗ lực vượt bậc của đội ngũ làm công tác pháp chế, mà còn tạo nền tảng pháp lý quan trọng để ngành Thanh tra bước vào giai đoạn phát triển mới.

Theo đánh giá của Vụ trưởng Vụ Pháp chế Trần Đăng Vinh, đây là năm đặc biệt và đầy áp lực đối với công tác pháp chế của ngành Thanh tra. Tuy nhiên, sự tận tụy của đội ngũ làm pháp chế đã giúp chất lượng công tác xây dựng và thi hành pháp luật của ngành có những bước chuyển quan trọng.

“Những nỗ lực này không chỉ nâng cao vị thế của ngành mà còn góp phần xây dựng một hệ thống pháp luật minh bạch, công bằng, đặt nền móng vững chắc cho kỷ nguyên phát triển mới của đất nước”, ông Vinh nhấn mạnh.

Định hướng chỉ đạo đặt ra yêu cầu mới đối với công tác pháp chế

Tại hội nghị tổng kết công tác Chi bộ Pháp chế năm 2025, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng uỷ, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt nhấn mạnh, khối lượng công việc pháp chế trong năm 2026 là rất lớn, yêu cầu rất cao và đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, chủ động ngay từ đầu năm. Trọng tâm hàng đầu được xác định là xây dựng Đề án tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh tra, đáp ứng yêu cầu phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn hiện nay. Đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa chiến lược, được Tổng Bí thư trực tiếp giao và chỉ đạo, đặt ra yêu cầu cao đối với công tác pháp chế trong việc nghiên cứu lý luận, chuyển hóa đầy đủ, chính xác tư tưởng chỉ đạo của Đảng thành các quy định cụ thể, khả thi, có khả năng dẫn dắt thực tiễn.

Cùng với đó, lãnh đạo Thanh tra Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, chuyển mạnh từ tiếp cận xử lý sai phạm sang phòng ngừa từ sớm, từ xa; đưa thanh tra đi trước một bước trong cảnh báo, dự báo, góp phần giữ vững kỷ cương, kỷ luật quản lý nhà nước.

Từ những định hướng lớn nêu trên, công tác pháp chế ngành Thanh tra năm 2026 đứng trước yêu cầu đổi mới không chỉ về nội dung tham mưu, mà trước hết là đổi mới cách tổ chức thực hiện nhiệm vụ pháp chế. Trong bối cảnh nhiều nhiệm vụ lớn, phức tạp được triển khai đồng thời, công tác pháp chế không thể dàn trải, mà phải xác định đúng các nhiệm vụ then chốt, các khâu quyết định chất lượng thể chế để ưu tiên nguồn lực tương xứng.

Những yêu cầu đó đòi hỏi phải được cụ thể hóa bằng hành động, bằng việc tổ chức lại lực lượng làm pháp chế, lựa chọn đúng người, giao đúng việc và kiểm soát chặt chẽ kết quả đầu ra. Đây cũng chính là cơ sở để khẳng định quyết tâm của Vụ Pháp chế trong việc hiện thực hóa các định hướng chỉ đạo của lãnh đạo Thanh tra Chính phủ thành kết quả cụ thể.

Hướng tới bứt phá năm 2026

Nhìn lại hành trình đầy áp lực của năm 2025, Vụ trưởng Vụ Pháp chế Trần Đăng Vinh khái quát bằng hai từ “kỷ lục” để mô tả khối lượng công việc mà đơn vị đã hoàn thành.

Theo Vụ trưởng, đây là giai đoạn các nhiệm vụ đột xuất như xây dựng đề án, sắp xếp tổ chức bộ máy, sửa đổi thể chế phát sinh dồn dập, buộc kế hoạch ban đầu phải liên tục điều chỉnh để thích ứng với yêu cầu của thực tiễn. Trong bối cảnh đó, người làm pháp chế phải đặt cái “tâm” vào từng dòng chữ, bởi chỉ một quy định thiếu chặt chẽ, một hướng dẫn sai lệch cũng có thể ảnh hưởng đến hàng vạn người, tạo ra hệ lụy lớn trong xã hội.

Bước sang năm 2026, Vụ trưởng Vụ Pháp chế nhận định đây là năm bản lề, với khối lượng nhiệm vụ pháp chế được dự báo là rất lớn và chưa từng có tiền lệ. Để đáp ứng yêu cầu đó, đơn vị sẽ rà soát tổng thể các nhiệm vụ, kiện toàn ban soạn thảo, tổ biên tập, lựa chọn những cán bộ tinh nhuệ, có năng lực chuyên sâu và kinh nghiệm thực tiễn để tập trung cho các nhiệm vụ trọng điểm, bảo đảm tiến độ và chất lượng các văn bản tham mưu.

Cùng với việc tổ chức lại cách làm, Vụ trưởng nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục nâng cao kỷ cương, kỷ luật công vụ, gắn trách nhiệm cá nhân với từng sản phẩm pháp chế; đồng thời chú trọng nâng cao trình độ chuyên môn, khả năng nghiên cứu, tổng hợp và dự báo chính sách của đội ngũ cán bộ làm công tác pháp luật.

Những kết quả đạt được trong năm 2025 đã tạo nền tảng quan trọng, nhưng mục tiêu của năm 2026, theo Vụ trưởng Trần Đăng Vinh, không chỉ là hoàn thành khối lượng lớn các văn bản, mà quan trọng hơn là xây dựng được một hệ thống pháp luật thanh tra đồng bộ, khả thi, thực sự đi vào cuộc sống. Đó cũng chính là cách để công tác pháp chế ngành Thanh tra tiếp tục khẳng định vai trò là trụ cột trong xây dựng Nhà nước pháp quyền, góp phần bảo đảm kỷ cương, liêm chính và phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.