Nhắc tới Côn Đảo, người ta không chỉ nghĩ về một điểm đến du lịch. Trong nhận thức của nhiều thế hệ, đó là vùng đất gắn với ký ức lịch sử, là biểu tượng cao đẹp của sự hy sinh, kiên cường và lòng yêu nước của dân tộc Việt Nam. Chính vì vậy, mỗi hành trình đến Côn Đảo, dù là nhu cầu nghỉ dưỡng hay trải nghiệm, khám phá, đều ít nhiều mang theo một tâm thế khác: Đi để hiểu, để cảm nhận và để nhìn lại.

Từ không gian văn hoá tâm linh đặc biệt

Ngày nay, cùng với sự phát triển của hạ tầng hàng không và dịch vụ, Côn Đảo đã gần hơn với du khách. Những chuyến bay từ các đô thị lớn đã rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển đến Côn Đảo. Bên cạnh đó, các tuyến tàu cao tốc từ đất liền như Sài Gòn, Sóc Trăng hay Vũng Tàu cũng giúp du khách có thêm lựa chọn linh hoạt. Nhờ vậy, điều kiện để nhiều người đến với Côn Đảo trở nên dễ dàng hơn.

Máy bay của VASCO vận chuyển hành khách từ Cảng Hàng không Tân Sơn Nhất đến Côn Đảo. Ảnh: Bảo Anh

Nhưng điều đáng nói là, dù lượng khách tăng lên, Côn Đảo vẫn không đánh mất bản sắc riêng. Sự phát triển ở đây có chọn lọc, hướng đến việc giữ gìn cảnh quan và hạn chế những tác động tiêu cực của du lịch đại trà.

Giá trị cốt lõi của Côn Đảo nằm ở hệ thống di tích lịch sử - tâm linh, nơi kết tinh ký ức của một thời kỳ chiến tranh khốc liệt. Nghĩa trang Hàng Dương là điểm dừng chân mà hầu như du khách nào cũng tìm đến. Đây là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng và lịch sử Đảng sống động mà bất kỳ ai viếng thăm đều không khỏi xúc động, xen lẫn khâm phục, tự hào về tinh thần yêu nước của lớp lớp thế hệ cha ông đi trước.

Cùng với đó, Miếu Bà Phi Yến, Miếu Cậu hay Chùa Vân Sơn Tự góp phần hình thành một không gian tín ngưỡng đặc trưng, nơi yếu tố tâm linh gắn liền với đời sống cư dân và lịch sử địa phương.

Nghĩa trang Hàng Dương, nơi an nghỉ của hàng nghìn chiến sĩ cách mạng kiên trung đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Đây cũng là nơi mà hầu hết mọi du khách tới Côn Đảo đều ghé thăm. Ảnh: Bảo Anh

Một điểm đáng chú ý trong những năm gần đây là sự thay đổi trong nếp thực hành hoạt động tâm linh. Việc dừng sử dụng vàng mã, chuyển sang “mâm lễ xanh” với hoa tươi và lễ vật giản dị không chỉ thể hiện ý thức bảo vệ môi trường, mà còn góp phần định hình lại văn hóa hành lễ theo hướng văn minh, tiết chế và thực chất hơn.

Miếu Bà Phi Yến - Côn Đảo. Năm 2022, lễ giỗ Bà Phi Yến được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Ảnh: Bảo Anh

Miếu ngũ hành được xây dựng từ năm 1970 từ nguồn đóng góp của người dân trên đảo. Ảnh: Bảo Anh

Chùa Vân Sơn Tự, ngôi chùa duy nhất ở Côn Đảo, tọa lạc trên đỉnh Núi Một. Chùa được xây dựng với 2 hướng giáp biển và 2 hướng giáp núi. Ảnh: Bảo Anh

Miếu Cậu (Miếu Hoàng tử Cải) nơi thờ Hoàng tử Cải, con trai bà Phi Yến. Ngôi miếu gắn liền với câu chuyện về lòng hiếu thảo và tình mẫu tử thiêng liêng của mẹ con bà Phi Yến. Ảnh: Bảo Anh

…Tới vị thế của một điểm đến du lịch nhiều trải nghiệm

Song song với hành trình ký ức, Côn Đảo đang dần khẳng định vị thế của một điểm đến du lịch trải nghiệm. Hệ sinh thái biển đa dạng, nước trong và ít bị tác động giúp nơi đây trở thành một trong những khu vực hiếm hoi còn giữ được vẻ đẹp tự nhiên tương đối nguyên vẹn.

Những hoạt động như lặn ngắm san hô, khám phá các đảo nhỏ hay theo dõi mùa rùa đẻ trứng tại Hòn Bảy Cạnh mang lại cho du khách những trải nghiệm mang tính giáo dục và gắn kết với thiên nhiên.

Bãi Nhát, nằm trên con đường chính nối liền thị trấn Côn Đảo và Bến Đầm. Đây là nơi được nhiều du khách yêu thích vì sở hữu vẻ đẹp bình yên, thơ mộng. Ảnh: Bảo Anh

Một tuyến phố ở xã đảo. Ảnh: Bảo Anh

Các bãi biển như Đầm Trầu hay Bãi Nhát không chỉ là không gian nghỉ ngơi, mà còn là những nơi du khách có thể cảm nhận rõ sự thay đổi của cảnh quan theo thời gian trong ngày. Đây cũng là yếu tố giúp Côn Đảo được các tạp chí quốc tế, trong đó có Vogue đánh giá cao như một điểm đến giàu tính trải nghiệm, phù hợp với những hành trình tìm kiếm sự cân bằng.

Ẩm thực và dịch vụ tại Côn Đảo vẫn theo xu hướng trải nghiệm. Các quán ăn, nhà hàng phần lớn giữ cách chế biến đơn giản, đề cao độ tươi của nguyên liệu. Giá thành có thể cao hơn đất liền, nhưng tương xứng với trải nghiệm ẩm thực từ nguồn hải sản tươi sống và điều kiện phục vụ nơi đảo xa.

Không gian lưu trú cũng phát triển theo hai hướng rõ rệt, khu trung tâm phục vụ nhu cầu phổ thông và các khu nghỉ dưỡng cao cấp tách biệt, hướng tới nhóm khách tìm kiếm sự riêng tư.

Six Senses Côn Đảo là khu nghỉ dưỡng 5 sao sang trọng, đẳng cấp quốc tế tọa lạc tại vịnh Đất Dốc, Côn Đảo. Đây cũng là khu nghỉ dưỡng sở hữu thiết kế tinh giản và gần gũi với năng lượng thiên nhiên. Ảnh: Bảo Anh

Điều có thể nhận thấy là Côn Đảo đang đi theo một hướng khác so với nhiều điểm đến biển đảo trong nước. Thay vì mở rộng nhanh về quy mô, nơi đây chú trọng kiểm soát phát triển, bảo vệ môi trường và giữ gìn giá trị lịch sử. Chính điều này tạo nên sức hấp dẫn bền vững - không phải bằng sự mới lạ nhất thời, mà bằng chiều sâu và sự khác biệt.

Đến với Côn Đảo vì thế không đơn thuần là một chuyến du lịch. Đó là hành trình đến với một không gian vừa có giá trị lịch sử, vừa đem lại trải nghiệm gắn kết với thiên nhiên. Trong bối cảnh thị trường du lịch ngày càng đa dạng về loại hình, những điểm đến như Côn Đảo lại càng cho thấy giá trị riêng và đáng để khám phá.