Ngày 1/7/2025, Luật Thanh tra năm 2025, Luật số 88/2025/QH15 (sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính), Nghị định số 189/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết Luật Xử lý vi phạm hành chính về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính có hiệu lực thi hành. Đây là cơ sở pháp lý thống nhất để xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và thẩm quyền của Chánh Thanh tra tỉnh trong xử lý vi phạm hành chính.

Theo Điều 15 Luật Thanh tra năm 2025, Thanh tra tỉnh là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban Nhân dân tỉnh, có chức năng giúp Ủy ban Nhân dân quản lý Nhà nước về công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành không quy định thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính đối với chức danh Chánh Thanh tra tỉnh.

Ngày 25/7/2025, Cục Kiểm tra văn bản và Quản lý xử lý vi phạm hành chính - Bộ Tư pháp đã ban hành Công văn số 668 về việc vướng mắc liên quan đến thẩm quyền xử phạt của Chánh Thanh tra tỉnh, đã khẳng định kể từ ngày 1/7/2025, chức danh Chánh Thanh tra tỉnh không còn thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính.

Như vậy, đến thời điểm hiện nay, trong hoạt động thanh tra, người tiến hành thanh tra chỉ có quyền kiến nghị hoặc đề xuất xử phạt, không được trực tiếp ra quyết định xử phạt. Thanh tra tỉnh thực hiện vai trò tham mưu, kiến nghị việc xử lý vi phạm hành chính, bảo đảm việc áp dụng pháp luật được thực hiện đúng thẩm quyền, đúng trình tự và kịp thời.

Việc xác định rõ thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính theo Luật Thanh tra năm 2025 và Nghị định số 189/2025/NĐ-CP không chỉ bảo đảm tính hợp pháp, hợp lý mà còn góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý Nhà nước.