Năm 2026 là năm mở đầu cho kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026–2030, Đại hội XIV của Đảng đã xác định rõ mục tiêu tăng trưởng kinh tế bình quân đạt từ 10%/năm trở lên. Đây là mục tiêu phát triển chiến lược, giữ vai trò tiên quyết nhằm hiện thực hóa khát vọng đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045. 

Mục tiêu tăng trưởng hai con số được đặt ra trong bối cảnh nền kinh tế đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức khó lường: xung đột địa chính trị kéo dài, chủ nghĩa bảo hộ thương mại gia tăng, chi phí logistics và giá năng lượng biến động mạnh, cùng nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu.

Để giải quyết bài toán tăng trưởng trong bối cảnh đầy thách thức, yêu cầu cấp bách đặt ra là phải khơi thông các nguồn lực phát triển, thiết lập môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn. Trong đó, việc phát huy tối đa vai trò của khu vực kinh tế tư nhân – một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc dân theo tinh thần Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị – trở thành ưu tiên hàng đầu.

Đột phá từ hoàn thiện thể chế và kiến tạo phát triển

Quán triệt định hướng trên, ngay từ đầu năm 2026, Bộ Tài chính cho biết, đơn vị đã chủ động tham mưu Chính phủ ban hành Nghị quyết số 02 về cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Nghị quyết đề ra 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, tập trung rà soát và cắt giảm thực chất các điều kiện kinh doanh rườm rà, đơn giản hóa thủ tục hành chính; đồng thời nâng cao hiệu quả thanh tra, kiểm tra để tránh gây phiền hà cho cơ sở sản xuất.

Song song đó, khung pháp lý về gia nhập và rút lui khỏi thị trường tiếp tục được hoàn thiện với việc ban hành Nghị định số 187/2026 quy định chi tiết Luật Phục hồi, phá sản, giúp doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh giảm thiểu đáng kể thời gian cũng như chi phí tuân thủ.

Hàng loạt chương trình hỗ trợ mang tính nền tảng và dài hạn cũng được triển khai đồng loạt. Tiêu biểu là Nghị định số 20/2026 hướng dẫn thi hành các chính sách phát triển doanh nghiệp; Quyết định số 525/QĐ-TTg phê duyệt Đề án đào tạo, bồi dưỡng 10.000 giám đốc điều hành (CEO) đến năm 2030; Quyết định số 631/QĐ-TTg về phát triển 1.000 doanh nghiệp tiêu biểu, tiên phong.

Đáng chú ý, Dự án Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) đang được xây dựng để trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 2 vào tháng 10 tới đây với nhiều điểm đột phá mang tính kiến tạo.

Dự thảo luật lần này chú trọng phân loại chính sách theo từng nhóm quy mô và từng giai đoạn phát triển; tập trung trợ lực cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi giá trị và thúc đẩy hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp thông qua cơ chế quản trị tinh gọn.

Cùng với cải cách văn bản, hạ tầng số phục vụ doanh nghiệp ghi nhận bước tiến lớn. Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp đã tích hợp và chia sẻ dữ liệu thông suốt với Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia qua giao thức API với khoảng 7,4 triệu lượt giao dịch, cho phép tái sử dụng dữ liệu và cắt giảm mạnh thành phần hồ sơ giấy tờ.

Củng cố niềm tin, kích hoạt làn sóng đầu tư

Những nỗ lực cải cách thể chế và hoàn thiện chính sách đã tạo ra những chuyển biến tích cực trong môi trường đầu tư kinh doanh và niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp.

Số liệu thống kê 8 tháng năm 2026 cho thấy, cả nước có gần 138,1 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới với tổng số vốn đăng ký gần 1.708,3 nghìn tỷ đồng và tổng số lao động đăng ký gần 657,7 nghìn lao động; tăng 7,7% về số doanh nghiệp, tăng 36,2% về vốn đăng ký và giảm 15,4% về số lao động so với cùng kỳ năm trước.

Bên cạnh đó, cả nước có gần 68,3 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, nâng tổng số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động trong 8 tháng năm 2026 lên gần 206,4 nghìn doanh nghiệp. Bình quân một tháng có 25,8 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động.

Sự phục hồi của khu vực tư nhân đang tạo thêm nguồn lực cho nền kinh tế. Trong 8 tháng đầu năm 2026, vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp thành lập mới đạt 12,4 tỷ đồng, tăng 26,4% so với cùng kỳ năm 2025.

Cũng trong thời gian này, tổng số vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế đạt gần 4,4 triệu tỷ đồng, tăng 5,7% so với cùng kỳ năm 2025.

Dù vậy, bức tranh kinh tế vẫn còn những "khoảng lặng" đáng lưu tâm. Tính chung 8 tháng năm 2026, có hơn 88 nghìn doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn; gần 28,6 nghìn doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể; hơn 40,8 nghìn doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể. 

Như vậy, bình quân một tháng có 19,7 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Thực tế này phản ánh sức chống chịu của một bộ phận lớn doanh nghiệp, nhất là khối doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn còn nhiều hạn chế trước các cú sốc thị trường, đòi hỏi các chính sách hỗ trợ phải thực chất và kịp thời hơn nữa.

Đồng hành chặt chẽ để hướng tới mục tiêu dài hạn

Để duy trì đà phục hồi và tạo đòn bẩy cho giai đoạn phát triển tiếp theo, trong những tháng cuối năm 2026, Bộ Tài chính sẽ tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ để đồng hành cùng doanh nghiệp, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững. 

Trong đó, Bộ sẽ tiếp tục thực hiện hiệu quả các nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ; đẩy mạnh cắt giảm chi phí tuân thủ và nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến. Đồng thời, tập trung hoàn thiện hồ sơ Dự án Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi), chuẩn hóa khung khổ pháp lý về đăng ký kinh doanh theo hướng minh bạch, an toàn và hiện đại.

Bộ Tài chính cũng tăng cường đối thoại định kỳ, thực chất giữa cơ quan quản lý Nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp để nắm bắt và xử lý dứt điểm các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn đầu tư, sản xuất.

Ngoài ra, Bộ sẽ tạo điều kiện tối đa để doanh nghiệp tư nhân tiếp cận công bằng, thuận lợi đối với các nguồn lực thiết yếu như quỹ đất sạch, nguồn vốn tín dụng ưu đãi, hạ tầng khoa học công nghệ và mạng lưới chuyển đổi số quốc gia.

Với tinh thần đồng hành và kiến tạo, việc liên tục đổi mới sẽ tiếp tục tiếp thêm sức mạnh cho cộng đồng doanh nghiệp, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong kỷ nguyên mới.