Đồ họa: Trang Nguyệt

Nhằm đáp ứng yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện đối với các nhiệm vụ quan trọng, cấp bách của toàn ngành, ngày 10/4/2026, Tổng Thanh tra Chính phủ đã ban hành Quyết định số 236/QĐ-TTCP về việc thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ chính trị chiến lược, quan trọng, cấp bách của Thanh tra Chính phủ và ngành Thanh tra (Ban Chỉ đạo 236).

Ban Chỉ đạo 236 - bước chuyển trong phương thức chỉ đạo, điều hành

Ngay sau khi Chính phủ nhiệm kỳ 2026 - 2031 được kiện toàn, Thanh tra Chính phủ đã khẩn trương rà soát toàn diện các nhiệm vụ trọng tâm của ngành, đồng thời phân công trách nhiệm đối với lãnh đạo cơ quan nhằm bảo đảm sự chỉ đạo xuyên suốt trong giai đoạn mới. Trên cơ sở đó, Ban Thường vụ Đảng ủy và lãnh đạo Thanh tra Chính phủ thống nhất thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ chính trị chiến lược, quan trọng, cấp bách của Thanh tra Chính phủ và ngành Thanh tra (Ban Chỉ đạo 236) do Bí thư Đảng ủy, Tổng Thanh tra Chính phủ trực tiếp làm Trưởng Ban.

Sự ra đời của Ban Chỉ đạo 236 đánh dấu bước chuyển trong phương thức điều hành đối với những nhiệm vụ có tính chiến lược, liên ngành và yêu cầu tiến độ cao. Ban Chỉ đạo được giao trực tiếp chỉ đạo, theo dõi và đôn đốc thực hiện 21 nhiệm vụ trọng tâm do cấp có thẩm quyền giao, trong đó có nhiều nhiệm vụ cần tập trung tháo gỡ để bảo đảm hoàn thành đúng lộ trình.

Được thành lập trên cơ sở các quy định của Luật Tổ chức Chính phủ năm 2025, Nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ của Thanh tra Chính phủ và Thông báo của Ban Thường vụ Đảng ủy cơ quan, Ban Chỉ đạo 236 được kỳ vọng sẽ tạo đầu mối chỉ đạo thống nhất, huy động tối đa nguồn lực của toàn ngành trong triển khai khối lượng công việc lớn mang tính chiến lược, cấp bách của toàn ngành.

Khối lượng công việc mà Ban Chỉ đạo trực tiếp theo dõi trải rộng trên nhiều lĩnh vực, bao gồm việc xây dựng các đề án, cơ sở dữ liệu quốc gia và loạt nghị định quan trọng hướng dẫn thi hành Luật Phòng, chống tham nhũng, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo, Luật Tiếp công dân.

Bên cạnh công tác hoàn thiện thể chế, Ban Chỉ đạo cũng trực tiếp chỉ đạo các cuộc thanh tra chuyên đề về quản lý nhà đất dôi dư sau sắp xếp, khai thác khoáng sản, năng lượng, đồng thời rà soát và giải quyết dứt điểm hàng trăm vụ việc khiếu nại, tố cáo vượt cấp lên Trung ương trên địa bàn thành phố Hà Nội cũng như các vụ việc có yếu tố ảnh hưởng đến an ninh trật tự.

Không chỉ là cơ chế điều phối, Ban Chỉ đạo 236 còn đóng vai trò "nhạc trưởng" trong việc xác định danh mục các nhiệm vụ chính trị để từ đó lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị thực hiện đạt chất lượng và đúng tiến độ theo đúng yêu cầu của cấp có thẩm quyền.

Cơ cấu tổ chức và nguyên tắc vận hành

Theo quyết định thành lập ban đầu, Ban Chỉ đạo 236 có 10 thành viên, do Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn trực tiếp làm Trưởng ban và Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường giữ chức vụ Phó Trưởng ban. 8 thành viên còn lại là các vụ trưởng, cục trưởng và trưởng ban trực thuộc cơ quan Thanh tra Chính phủ. Nhằm tăng cường năng lực chỉ đạo, đến ngày 29/6/2026, cơ cấu lãnh đạo tiếp tục được kiện toàn bổ sung thêm hai Phó Trưởng ban là Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Sỹ Bảy và Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt. Đồng thời, danh sách thành viên cũng được mở rộng.

Theo quy chế vận hành, Trưởng Ban Chỉ đạo giữ vai trò lãnh đạo, chỉ đạo chung, quyết định chương trình công tác, triệu tập, chủ trì các cuộc họp định kỳ hoặc đột xuất, và trực tiếp chỉ đạo xử lý những vấn đề phức tạp, nhạy cảm hoặc vượt thẩm quyền... Phó Trưởng ban có trách nhiệm giúp Trưởng ban điều phối, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra quá trình thực hiện nhiệm vụ của các đơn vị trực thuộc và chỉ đạo trực tiếp Tổ giúp việc.

Đồ họa: Trang Nguyệt

Tùy thuộc vào thực tiễn công tác, Trưởng ban có quyền xem xét điều chỉnh, bổ sung thành viên để đảm bảo bộ máy hoạt động thông suốt và mang lại hiệu quả cao nhất. Về mặt hành chính, Ban Chỉ đạo được quyền sử dụng con dấu của Thanh tra Chính phủ để triển khai nhiệm vụ, mọi hoạt động đều diễn ra theo chế độ kiêm nhiệm và sử dụng nguồn kinh phí tuân thủ theo quy định của pháp luật hiện hành.

Quy trình phối hợp và trách nhiệm thực thi

Nhằm đảm bảo hiệu quả điều hành chuyên sâu, Ban Chỉ đạo đã thành lập một Tổ công tác giúp việc gồm 15 thành viên do ông Lê Quang Linh, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính, làm Tổ trưởng. Tổ giúp việc này chịu trách nhiệm tham mưu danh mục nhiệm vụ, chuẩn bị tài liệu, theo dõi tiến độ tổng thể và đôn đốc các đơn vị chủ trì tổ chức thực hiện công việc.

Mặc dù đóng vai trò tham mưu và điều phối quan trọng, Tổ giúp việc không thay thế trách nhiệm của các đơn vị chủ trì cũng như các đơn vị phối hợp về kết quả thực thi cuối cùng. Trong quá trình triển khai, thủ trưởng các vụ, cục, đơn vị được giao chủ trì phải chịu trách nhiệm trực tiếp, toàn diện.

Đối với các nhiệm vụ liên quan đến nhiều đơn vị, đơn vị chủ trì có trách nhiệm chủ động xây dựng kế hoạch triển khai, xác định rõ nội dung công việc, tiến độ thực hiện, trách nhiệm phối hợp của từng cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan để tổ chức thực hiện thống nhất, đồng bộ.

Để tập trung cho công việc, các thành viên Tổ giúp việc không phải đảm nhận các nhiệm vụ khác, trừ trường hợp đặc biệt được Trưởng ban cho phép và được quyền huy động từ một đến hai công chức tại đơn vị công tác để hỗ trợ.

Dấu ấn từ cơ chế chỉ đạo tập trung, quyết liệt

Ngay sau khi được thành lập, Ban Chỉ đạo 236 đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành các đơn vị tiếp tục thực hiện phong trào thi đua hoàn thành nhiệm vụ chính trị chiến lược, quan trọng, cấp bách của Thanh tra Chính phủ và ngành Thanh tra với tinh thần “làm hết việc, không làm hết giờ”, quyết tâm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Nhiều đơn vị duy trì tăng cường làm thêm giờ, kể cả thứ Bảy, Chủ Nhật, nỗ lực phấn đấu hoàn thành công việc sớm nhất có thể, nhất là các nhiệm vụ do Ban Chỉ đạo 236 lãnh đạo, chỉ đạo.

Chính vì vậy, chỉ trong một thời gian ngắn đi vào hoạt động, Ban Chỉ đạo 236 đã khẳng định vai trò là đầu mối chỉ đạo, điều phối các nhiệm vụ chính trị chiến lược, quan trọng, cấp bách của Thanh tra Chính phủ và ngành Thanh tra. Trong các cuộc giao ban của Ban Chỉ đạo, Tổng Thanh tra Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo đã ghi nhận, đánh giá cao sự nỗ lực, tinh thần trách nhiệm của các thành viên Ban Chỉ đạo, Tổ giúp việc, cùng các đơn vị có liên quan trong việc thực hiện các nhiệm vụ quan trọng, cấp bách thời gian qua. Nhiều nhiệm vụ đã có những kết quả, sản phẩm cụ thể, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và phục vụ yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Đồ họa: Trang Nguyệt

Một trong những dấu ấn quan trọng là việc Ban Chỉ đạo 236 tập trung chỉ đạo triển khai các cuộc thanh tra chuyên đề trên phạm vi cả nước. Thay vì chỉ theo dõi tiến độ, Ban Chỉ đạo trực tiếp chỉ đạo xây dựng kế hoạch, thành lập các tổ công tác, thường xuyên kiểm tra, hướng dẫn để bảo đảm chất lượng và tiến độ thực hiện.

Cụ thể, đối với thanh tra chuyên đề về phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất thuộc các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp Nhà nước, Thanh tra Chính phủ đã tham mưu Đảng ủy Chính phủ báo cáo Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực về kết quả thực hiện; đồng thời đã ban hành kết luận đối với 6 trong số 7 cuộc thanh tra do Thanh tra Chính phủ trực tiếp thực hiện. Đây là cơ sở quan trọng để đánh giá toàn diện tình hình quản lý, sử dụng tài sản công và kiến nghị các giải pháp khắc phục những tồn tại, hạn chế.

Đối với thanh tra các dự án khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài, Ban Chỉ đạo 236 cũng chỉ đạo xây dựng kế hoạch thanh tra thống nhất trên phạm vi toàn quốc, thành lập tổ công tác để chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương triển khai thực hiện. Thanh tra Chính phủ đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả bước đầu và tiếp tục tổng hợp kết quả từ các địa phương để hoàn thiện báo cáo theo đúng kế hoạch. Cách làm này cho thấy vai trò điều phối, kết nối của Ban Chỉ đạo trong việc tạo sự thống nhất từ Trung ương đến địa phương đối với các cuộc thanh tra chuyên đề có phạm vi rộng, tính chất phức tạp.

Hoàn thành “Chiến dịch 30 ngày đêm”

Cùng với công tác thanh tra chuyên đề, Ban Chỉ đạo 236 còn quyết liệt, khẩn trương trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và cũng để lại những dấu ấn nổi bật về hiệu quả.

Đáng chú ý là việc hoàn thành “Chiến dịch 30 ngày đêm” tập trung rà soát, tháo gỡ, giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài. Theo chỉ đạo của Tổng Thanh tra Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo 236, các tổ công tác đã trực tiếp làm việc với địa phương, tổ chức đối thoại với công dân, hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, tạo cơ sở để nhiều địa phương ban hành thông báo chấm dứt xem xét, giải quyết theo đúng quy định.

Chiến dịch tập trung xử lý đồng thời ba nhóm vụ việc lớn gồm 226 vụ khiếu nại, tố cáo vượt cấp lên Trung ương trên địa bàn Hà Nội; 210 vụ việc phức tạp liên quan đến an ninh, trật tự và 234 vụ việc do Bộ Công an chuyển sang. Việc hoàn thành chiến dịch không chỉ góp phần giải quyết dứt điểm nhiều vụ việc tồn đọng nhiều năm mà còn giảm áp lực cho công tác tiếp công dân tại Trung ương, góp phần giữ vững ổn định an ninh, trật tự và củng cố niềm tin của người dân đối với các cơ quan Nhà nước.

Đồ họa: Trang Nguyệt

Để đạt được kết quả này, Ban Chỉ đạo 236 đã đưa công tác rà soát, xử lý các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài vào diện theo dõi thường xuyên; đồng thời tham mưu để Tổng Thanh tra Chính phủ có văn bản đề nghị bí thư tỉnh ủy, thành ủy, chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực tiếp chỉ đạo giải quyết các vụ việc còn tồn đọng. Sự vào cuộc đồng bộ từ Trung ương đến địa phương đã tạo nên sức mạnh tổng hợp, nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Bên cạnh các nhiệm vụ trọng tâm nêu trên, công tác xây dựng thể chế tiếp tục là dấu ấn nổi bật trong hoạt động của Ban Chỉ đạo 236. Với sự chỉ đạo quyết liệt, Thanh tra Chính phủ đã hoàn thành tham mưu Chính phủ ban hành đồng thời 6 nghị định quan trọng, tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng.

Các nghị định được ban hành bao quát nhiều lĩnh vực trọng yếu, từ quy định chi tiết thi hành Luật Tiếp công dân; sửa đổi, bổ sung các nghị định hướng dẫn thi hành Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo; quy định về kiểm soát tài sản, thu nhập; hoàn thiện cơ chế thực hiện Luật Phòng, chống tham nhũng đến xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Đây được đánh giá là bước hoàn thiện quan trọng về thể chế, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước, đồng thời tạo nền tảng pháp lý phục vụ quá trình chuyển đổi số và hiện đại hóa ngành Thanh tra.

Từ 25 nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách được Ban Chỉ đạo 236 theo dõi, đến nay chỉ còn 15 nhiệm vụ tiếp tục được đôn đốc thực hiện. Kết quả đó phản ánh rõ hiệu quả của mô hình chỉ đạo tập trung, phân công rõ trách nhiệm, kiểm tra thường xuyên và xử lý kịp thời những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Tuy nhiên, mô hình tổ chức này đã có sự thay đổi khi Thanh tra Chính phủ quyết định kết thúc hoạt động của Tổ giúp việc từ ngày 1/7/2026. Các nhiệm vụ và sản phẩm công việc đang thực hiện được chỉ đạo chuyển giao toàn bộ về Ban Nghiên cứu chuyên đề Thanh tra Chính phủ để tiếp tục triển khai, tham mưu cho lãnh đạo. Song song với đó, những cá nhân đang là thành viên Tổ giúp việc tại thời điểm chấm dứt hoạt động cũng được điều động, phân công tham gia trực tiếp vào Ban Nghiên cứu chuyên đề.

Đồ họa: Trang Nguyệt