TAND Tối cao “tháo” vướng mắc trong xử tội phạm lĩnh bảo hiểm

Cập nhật: 16/08/2019 22:03

(Thanh tra) – Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao vừa ra Nghị quyết số 05/2019/NQ-HĐTP hướng dẫn áp dụng tội gian lận bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN); tội gian lận bảo hiểm y tế (BHYT) và tội trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động của Bộ luật Hình sự.

TAND Tối cao “tháo” vướng mắc trong xử tội phạm lĩnh bảo hiểm
Ảnh: Nguồn BHXH Việt Nam

Thực hiện pháp luật về bảo hiểm, 5 năm qua, BHXH Việt Nam, BHXH các địa phương đã chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng trong phòng chống tội phạm, xử lý vi phạm trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN. 

Tuy nhiên, các hành vi nợ, trốn đóng và gian lận về BHXH, BHYT, BHTN ngày càng gia tăng và diễn biến phức tạp.

Bộ luật Hình sự năm 2015 bổ sung 3 tội danh là tội gian lận BHXH, BHTN (Điều 214); tội gian lận BHYT(Điều 215); tội trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động (Điều 216).

Theo TAND Tối cao, việc bổ sung này đã tạo ra cơ sở pháp lý cho việc xử lý trách nhiệm hình sự các hành vi vi phạm, phần nào đáp ứng được yêu cầu, đòi hỏi của thực tiễn và công tác đấu tranh phòng, chống các tội phạm trong lĩnh vực bảo hiểm. 

Tuy nhiên, Bộ luật Hình sự năm 2015 vẫn còn có nhiều quy định định tính, chung chung và có cách hiểu khác nhau, cần có sự hướng dẫn để bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật.

Để kịp thời đáp ứng yêu cầu của công tác phòng, chống tội phạm trong lĩnh vực bảo hiểm, khắc phục những bất cập, hạn chế trong thực tiễn xét xử, Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao đã ban hành Nghị quyết số 05/2019/NQ-HĐTP hướng dẫn áp dụng 3 tội trên. Nghị quyết này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/9/2019.

Lập hồ sơ giả, khống được hiểu thế nào?

Theo hướng dẫn của TAND Tối cáo, lập hồ sơ giả quy định tại điểm a khoản 1 Điều 214 là hành vi lập hồ sơ BHXH, BHTN trong đó có giấy tờ, tài liệu giả (ví dụ: Giấy tờ, tài liệu không có thật, không do cơ quan có thẩm quyền cấp hoặc cấp không đúng quy định, không đúng thẩm quyền, không đúng thời hạn...) để thanh toán các chế độ: ốm đau, thai sản; tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; hưu trí, tử tuất; trợ cấp thất nghiệp; hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm; hỗ trợ học nghề; hỗ trợ đào tạo bồi dưỡng nâng cao trình độ kỹ năng để duy trì việc làm cho người lao động và chế độ khác theo quy định của pháp luật. 

Lập hồ sơ bệnh án khống quy định tại điểm a khoản 1 Điều 215 là trường hợp không có sự việc khám bệnh, chữa bệnh hoặc có sự việc khám bệnh, chữa bệnh của người tham gia BHYT nhưng họ không phải điều trị mà vẫn lập hồ sơ bệnh án cho họ. 

Kê đơn thuốc khống quy định tại điểm a khoản 1 Điều 215 của Bộ luật Hình sự là trường hợp không có sự việc khám bệnh, chữa bệnh hoặc có sự việc khám bệnh, chữa bệnh của người tham gia BHYT nhưng không có việc sử dụng thuốc mà vẫn kê đơn thuốc cho người có thẻ BHYT. 

Cũng theo nghị quyết, kê tăng số lượng hoặc thêm loại thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật, chi phí giường bệnh quy định tại điểm a khoản 1 Điều 215 được hiểu là trường hợp có sự việc khám bệnh, chữa bệnh của người tham gia BHYT nhưng kê số lượng thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật nhiều hơn số lượng thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật mà thực tế người bệnh sử dụng hoặc kê thêm các loại thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật mà thực tế người bệnh không sử dụng; kê tăng số lượng ngày điều trị nội trú tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc kế không đúng tên thuốc, vật tư y tế, loại giường và các dịch vụ kỹ thuật khác mà thực tế người bệnh đã sử dụng để làm tăng tiền chi phí khám bệnh, chữa bệnh thanh toán với quỹ BHYT. 

Thiệt hại gây ra không bao gồm tiền BHXH, BHYT bị chiếm đoạt

Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao còn hướng dẫn cụ thể một số thuật ngữ khác được sử dụng trong 3 điều luật. 

Cụ thể, giả mạo hồ sơ, thẻ BHYT quy định tại điểm b khoản 1 Điều 215 là hành vi lập, sử dụng hồ sơ, thẻ BHYT không do cơ quan có thẩm quyền cấp hoặc giả mạo hồ sơ, thẻ BHYT của người khác để hưởng chế độ BHYT trái quy định. 

Trốn đóng bảo hiểm quy định tại Điều 216 là hành vi của người sử dụng lao động có nghĩa vụ đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động mà gian dối hoặc bằng thủ đoạn khác để không đóng hoặc không đóng đầy đủ BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động thuộc đối tượng phải tham gia BHXH, BHYT, BHTN. 

Gian dối để không đóng, không đóng đầy đủ tiền BHXH, BHYT, BHTN quy định tại khoản 1 Điều 216 là trường hợp cố ý không kê khai hoặc kê khai không đúng thực tế việc đóng BHXH, BHYT, BHTN với cơ quan có thẩm quyền. 

Không đóng tiền BHXH, BHYT, BHTN quy định tại khoản 1 Điều 216 là trường hợp người sử dụng lao động không gửi hồ sơ đăng ký đóng BHXH, BHYT, BHTN đối với người lao động hoặc có gửi hồ sơ và đã xác định rõ, đầy đủ số người phải đóng hoặc các khoản phải đóng, lập chứng từ, hồ sơ quyết toán lương cho người lao động, thu nhập doanh nghiệp, nhưng không đóng tiền BHXH, BHYT, BHTN cho cơ quan BHXH theo quy định. 

Không đóng đầy đủ quy định tại Khoản 1 Điều 216 là việc người sử dụng lao động đã xác định rõ, đầy đủ các khoản đóng bảo hiểm, lập chứng từ, hồ sơ quyết toán lương cho người lao động, thu nhập doanh nghiệp nhưng chỉ đóng một phần tiền BHXH, BHYT, BHTN cho cơ quan BHXH theo quy định. 

Cũng theo hướng dẫn của TAND Tối cao, 06 tháng trở lên quy định tại Khoản 1 Điều 216 được xác định là 06 tháng liên tục hoặc 06 tháng cộng dồn trở lên. 

Ví dụ: Trong thời gian từ tháng 5 năm 2018 đến tháng 3 năm 2019, doanh nghiệp A không đóng BHXH 04 tháng trong năm 2018 (gồm các tháng 5, 7, 9 và 11) và 02 tháng trong năm 2019 (tháng 01 và tháng 02) là không đóng BHXH 06 tháng cộng dồn trở lên. 

Còn thiệt hại do hành vi phạm tội gian lận BHXH, BHYT, BHTN quy định tại Điều 214 và Điều 215 của Bộ luật Hình sự gây ra không bao gồm số tiền BHXH, BHTN, BHYT bị chiếm đoạt. 

Khánh Vân

cheap breitling replica best watches replica Breitling watches replica