Làng K130 - biểu tượng của “ý Đảng, lòng dân”

Cập nhật: 26/04/2019 06:35

(Thanh tra)- Về thăm Hạ Lội - ngôi làng huyền thoại trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nay là làng K130, xã Tiến Lộc, Can Lộc, Hà Tĩnh vào những ngày tháng 4 lịch sử, chúng tôi chứng kiến sự đổi thay của ngôi làng xưa từng bị bom Mỹ tàn phá, những hố bom bây giờ thay vào là những con đường lát bê tông với dãy nhà cửa tường vôi, ngói đỏ...

Làng K130 - biểu tượng của “ý Đảng, lòng dân”
Làng K130 nay đang đổi thay từng ngày, con đường huyền thoại năm xưa nay chỉ còn trong ký ức, thay vào đó là những con đường đã được bê tông hóa. Ảnh: Thái Hải

Huyền thoại thời máu lửa

Trong những năm tháng chiến tranh chống Mỹ cứu nước, huyện Can Lộc là trọng điểm đánh phá ác liệt. Những địa danh như: Ngã ba Đồng Lộc, Khe Giao, Cầu Nhe, Cung đường 21, Cống 19... đã trở thành những “tọa độ lửa”.

Tuyến đường quốc lộ 1A đi qua Thiên Lộc, quãng từ cầu Thượng Gia đến Cầu Già bị bom Mỹ đánh đúng tim đường, đứt hai đoạn khoảng 1.300m. Hàng ngàn chiếc xe chở vũ khí, đạn dược, lương thực, thực phẩm vào miền Nam buộc phải di tản nép vào bìa rừng, làng xóm từ Nghi Xuân, Hồng Lĩnh, Can Lộc chờ đêm đến lần lượt đi qua đường 15A. Nhưng Ngã ba Đồng Lộc cũng bị bom Mỹ đánh phá ác liệt, nhiều đoạn đường nghẽn tắc phải chờ thông tuyến. Lệnh từ trên bằng mọi giá phải mở đường máu, cho xe thông tuyến.

Đoạn qua xã Tiến Lộc, huyện Can Lộc trước đây nằm giữa ba bề ruộng nước, địa hình thấp trũng, lầy lội nên được gọi là Hạ Lội. Cùng với Ngã ba Đồng Lộc, làng Hạ Lội nằm sát cầu Già, đồng thời cũng là điểm giao thông huyết mạch giữa hai con đường sông, bộ nối liền Bắc - Nam. Xác định được tầm quan trọng của vị trí này nên đế quốc Mỹ đã tập trung lực lượng hòng chặn đứng huyết mạch giao thông của quân và dân ta trên đường chi viện cho miền Nam.

Đúng vào thời điểm ác liệt này, có một đoàn xe chở hàng đặc biệt vào chi viện khẩn cấp cho chiến trường miền Nam cần được đi ngay. Trước tình hình đó, cấp trên chỉ thị truyền xuống Ban An toàn giao thông tỉnh Hà Tĩnh là phải mở một đường tránh mới xuyên qua tim làng Hạ Lội, xã Tiến Lộc, tránh đường quốc lộ 1A, đoạn từ cầu Cổ Ngựa đến Cầu Già.

Ngay sau đó, với tinh thần “Không có gì quý hơn độc lập tự do”, “Tất cả cho tiền tuyến miền Nam”, “Xe chưa qua nhà không tiếc…”, nhân dân làng Hạ Lội đã nhất trí dỡ nhà, chặt tre, chặt cây làm đường.

Có những câu chuyện rất cảm động được nhân dân nơi đây truyền miệng, trở thành huyền thoại như: Tinh thần của bà Đinh Thị Trí, lúc đó bà đã ngoài 80 tuổi, chồng mất sớm, sống độc thân, trong nhà không có vật gì cứng để làm đường, chỉ có 1 cỗ quan tài phòng khi về với tổ tiên, khi nghe tin làm đường cho xe qua bà đã hiến "báu vật” duy nhất của mình.

Hay có nhiều gia đình có nhà nằm trên đường xe đi qua sẵn sàng dời dọn trước. Nhà dời, dọn đến đâu thì lực lượng công binh, bộ đội chủ lực, thanh niên xung phong làm đường đến đó. Chỉ trong mấy tiếng đồng hồ có 130 căn nhà của người dân đã tình nguyện được hạ xuống để làm nền đường rộng 4 - 5m, dài khoảng 3km, trong đó có 1km qua tim làng Hạ Lội đã hoàn thành.

Những người trong thời kỳ đó kể lại: Hồi đó, tre dày đặc, tre bao vây quanh làng, người dân còn sáng kiến vắt tre xuống để ngụy trang. Cả làng không kể gái trai, già trẻ, hừng hực khí thế quyết tâm chống Mỹ. Được lực lượng bộ đội, thanh niên xung phong giúp sức, chỉ trong một đêm đã biến làng thành đường cho xe thông tuyến.

Đến 3h sáng ngày hôm sau thì mọi công việc đã hoàn thành và cũng đêm đó, 130 chiếc xe vận tải quân sự đã chuyển bánh trên đường "xế" xuống phà và qua sông an toàn, trong sự vui mừng, xúc động của quân và nhân dân làng Hạ Lội. Từ đêm đó trở đi, từng đoàn xe qua đường "xế" này vận chuyển hàng hóa ra tiền tuyến một cách an toàn, không còn ùn tắc sa lầy như trước nữa.

Để bảo vệ bí mật và che mắt địch, hàng ngày cứ sáng ra một bộ phận dân quân ngụy trang lại đường "xế", tối đến lại cất dấu ngụy trang. Cứ như vậy đường "xế" được giữ bí mật cho đến ngày ngừng bắn.

Trải qua cuộc kháng chiến, đế quốc Mỹ đã trút xuống xã Tiến Lộc, trong đó có làng Hạ Lội là trọng điểm gần 19 ngàn quả bom, 1.522 quả rốc két, làm 57 người chết, 151 người bị thương, hàng trăm ngôi nhà, nhiều công trình phúc lợi dân sinh bị phá hủy hoàn toàn. Sau mỗi trận oanh kích của địch, là cảnh tang thương do kẻ thù gây nên cho nhân dân làng Hạ Lội và cả xã Tiến Lộc. Vượt lên bao đau thương mất mát, khắc nghiệt của chiến tranh, nhân dân làng Hạ Lội vẫn kiên cường bám trụ “một tấc không đi, một li không dời”.

Nhà Văn hóa làng chiến tích K130. Ảnh: Thái Hải

 

Địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng những hình ảnh trong đêm 13/8/1968 người dân làng Hạ Lội đã tháo dỡ 130 ngôi nhà lát đường cho xe qua vẫn luôn nguyên vẹn trong câu chuyện mà các bậc cao niên vẫn thường kể. Để đến hôm nay, những kí ức về những ngày tháng hào hùng của cả dân tộc vẫn còn mãi trong tâm trí người dân xã Tiến Lộc qua bao thế hệ.

Ông Bùi Huy Cường, Phó Chủ tịch UBND huyện Can Lộc chia sẻ, làng K130 trong chiến tranh chống Mỹ là sự kiện điển hình của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, về khát vọng giành độc lập dân tộc thống nhất Tổ quốc,  đó là  “ý Đảng, lòng dân” khi dân đã thuận, đã quyết thì không có việc gì khó, kể cả hy sinh mất mát. Đó là tinh thần đoàn kết quân - dân, thế trận quốc phòng toàn dân, giữ vững mạch máu giao thông thông suốt trong cuộc kháng chiến chống Mỹ xâm lược. Nhân dân xã Tiến Lộc nói chung, làng Hạ Lội nói riêng với tinh thần “chắc tay súng, vững tay cày”  vừa chiến đấu, vừa  sản xuất giỏi, vừa là hậu phương lớn của miền Nam với tinh thần “thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”.

Để ghi nhớ sự đóng góp to lớn của nhân dân làng Hạ Lội với sự kiện 130 ngôi nhà làm đường cho xe ra tiền tuyến, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã đặt tên cho làng Hạ Lội thành làng K130.

Năm 2006, chiến tích làng K130 được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận di tích lịch sử cấp Quốc gia. Hiện nay khu di tích đã xây dựng, đáp ứng lòng mong mỏi của Đảng bộ và nhân dân xã Tiến Lộc.

Những đóng góp của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Tiến Lộc trong các cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm của dân tộc là rất to lớn, được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Hơn 50 năm qua, tinh thần làng K130 vẫn luôn được phát huy không những trong chiến tranh mà trong xây dựng và phát triển kinh tế.

Làng K130 hôm nay đang đổi thay từng ngày, con đường huyền thoại năm xưa nay chỉ còn trong ký ức. Những hố bom xưa được người dân cải tạo thành hồ thả cá với mô hình cá - lúa - vịt cho thu nhập cao. Màu xanh mới đang dần sinh sôi trên cánh đồng mẫu hơn 100ha, những vườn cây trĩu quả cho thu nhập cao.

"Những năm qua, khắc phục khó khăn, khai thác những tiềm năng lợi thế, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Tiến Lộc đã tập trung chăm lo đời sống của nhân dân, quan tâm xây dựng và phát triển kinh tế, xây dựng hệ thống chính trị. Đảng bộ nhiều năm đạt danh hiệu Đảng bộ trong sạch vững mạnh tiêu biểu, đời sống nhân dân không ngừng cải thiện, bộ mặt nông thôn có nhiều đổi mới. Với sự nỗ lực và phấn đấu của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã nhà, năm 2015, Tiến Lộc được UBND tỉnh Hà Tĩnh công nhận là xã đạt chuẩn nông thôn mới", ông Cường cho biết thêm.

Đồng thời, chủ trương của huyện Can Lộc cũng sẽ xây dựng làng K130 thành một địa chỉ đỏ để giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ về sự hy sinh, công sức của nhân dân, góp phần làm nên chiến thắng thần kỳ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Nhiều hạng mục, công trình sẽ được Nhà nước đầu tư xây dựng, để nơi đây sẽ trở thành một trong những địa chỉ đỏ, là điểm đến của người dân trong, ngoài địa phương.

Thái Hải

cheap breitling replica best watches replica Breitling watches replica