Quản lý dịch vụ can thiệp tự kỷ:

Còn “khoảng trống” về pháp lý

Cập nhật: 05/11/2019 06:35

(Thanh tra)- Sau sự việc đau lòng xảy ra bên trong Trung tâm Đào tạo trẻ tự kỷ Tâm Việt ở Từ Sơn, Bắc Ninh, dư luận không khỏi hoang mang, lo lắng về công tác quản lý cũng như phương pháp giáo dục trẻ tự kỷ hiện nay. Chia sẻ sự lo lắng đó, PV Báo Thanh tra đã có cuộc trao đổi với bà Trần Thị Hoa Mai - Phó Chủ tịch Mạng lưới Tự kỷ Việt Nam (VAN) để giúp phụ huynh có con bị tự kỷ có cái nhìn đầy đủ hơn về vấn đề này…

Còn “khoảng trống” về pháp lý
Bà Trần Thị Hoa Mai - Phó Chủ tịch VAN: Cần sớm xây dựng các qui định cụ thể về các dịch vụ can thiệp tự kỷ. Ảnh: NVCC

Chuyên gia về tự kỷ còn… hiếm hoi

+ Sự việc đau lòng ở Trung tâm Đào tạo trẻ tự kỷ Tâm Việt đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về việc nuôi dạy trẻ tự kỷ hiện nay. Theo bà, môi trường giáo dục và phương pháp giáo dục như thế nào là tốt nhất đối với một đứa trẻ bị tự kỷ?

- Một trong những mục đích chính của VAN khi thành lập, là để chia sẻ thông tin và kinh nghiệm nuôi con tự kỷ giữa các gia đình. Chúng tôi có các chuyên gia tư vấn là những bác sĩ, nhà giáo dục, nhà tâm lý đã được đào tạo chuyên môn về can thiệp tự kỷ, cộng với sự chia sẻ kinh nghiệm từ những tổ chức về tự kỷ trên thế giới, hội gia đình có con tự kỷ ở nhiều nước.

Chúng tôi luôn khuyến cáo phụ huynh trong toàn Mạng lưới, môi trường can thiệp tốt nhất đối với con tự kỷ cần có sự kết hợp giữa nhà chuyên môn được đào tạo về tự kỷ và cha mẹ trẻ.

Phương pháp can thiệp tốt nhất là các phương pháp khoa học có kiểm chứng.

Hệ thống can thiệp có kiểm chứng và những cập nhật nghiên cứu mới, chúng tôi đặt trên website http://A365.vn, là website miễn phí chúng tôi kết hợp cùng các nhà khoa học xây dựng nên.

+ Việc "một nhân viên bán hàng tạp hóa" chỉ cần vượt qua 3 "cửa ải" tung bóng, đội nước, đứng trên con lăn là trở thành giáo viên dạy trẻ tự kỷ ở Tâm Việt đã cho thấy lỗ hổng quá lớn trong công tác quản lý, tuyển chọn giáo viên ở trung tâm này? Thực tế ở các trung tâm khác như thế nào? Việc tuyển chọn giáo viên dạy trẻ tự kỷ cần những tiêu chí, tiêu chuẩn gì, thưa bà?

- Ở Việt Nam, việc đào tạo nhân lực có chuyên môn về tự kỷ là một mảng chưa được chú trọng từ trước đến nay. Trong khi đó nhu cầu của các gia đình, số lượng các cháu tự kỷ chưa được can thiệp sớm và đúng cách lại rất lớn. Vì thế mà ngoài đội ngũ chuyên gia hiếm hoi, thì các bạn chưa được đào tạo hoặc mới chỉ đào tạo ngắn hạn làm công việc can thiệp tự kỷ cũng rất đông. Nhưng chúng tôi mong muốn việc này cũng phải dần có sự quản lý chặt chẽ, có tiêu chuẩn hành nghề.

Đây là lĩnh vực liên quan tới sức khỏe, giáo dục, lại là giáo dục đặc biệt với người khuyết tật… rất cần được quan tâm. Theo tôi, nên chia các mức độ, ví dụ như người đánh giá, người tư vấn… Việc đưa ra lộ trình can thiệp cho từng trẻ tự kỷ phải là người đã qua đào tạo bài bản, nhưng người trực tiếp thực hành trên từng trẻ có thể qua những khóa đào tạo ngắn hạn.

Dạy trẻ tự kỷ là lĩnh vực cần các kiến thức liên ngành y tế, giáo dục, tâm lý, ngôn ngữ, quản lý hành vi… Vì vậy, không thể chỉ cần có kỹ năng tung bóng, đội chai, đứng trên con lăn mà thực hiện được.

Bà Trần Thị Hoa Mai (ngoài cùng bên trái ảnh) tại sự kiện truyền thông về tự kỷ 2018 “Tôi đã hiểu, còn bạn?”. Ảnh: NVCC

 

Cha mẹ phải là người thầy

+ Là Phó Chủ tịch VAN, bà đánh giá như thế nào về chất lượng của các cơ sở đào tạo tự kỷ ở Việt Nam hiện nay?

- Tôi không thể đưa ra đánh giá này khi chưa có điều kiện khảo sát một cách nghiêm túc tất cả các cơ sở dịch vụ dành cho tự kỷ ở Việt Nam. Nhưng theo tôi, cơ sở nào có người đứng đầu được đào tạo bài bản về tự kỷ, tuyển chọn nhân viên và đào tạo lại kỹ càng, có cơ chế để phụ huynh cũng như các chuyên gia khác được giám sát cơ sở của mình, và các trẻ học ở đó có sự tiến bộ được đo đếm, đánh giá bằng các tiêu chí khoa học, toàn diện (các bộ công cụ đánh giá được các nước tiên tiến xây dựng), là các cơ sở tốt.

+ Sau khi vụ việc ở Trung tâm Đào tạo trẻ tự kỷ Tâm Việt được phơi bày ra ánh sáng, dư luận xã hội vô cùng phần nộ trước việc trung tâm này đã núp dưới vỏ bọc giáo dục để gây tội ác với con trẻ. Đã đến lúc cần phải có những cuộc thanh tra, kiểm tra toàn diện ở tất cả các cơ sở nuôi dạy trẻ tự kỷ trên cả nước, thưa bà?

- Tôi không kết luận thay cơ quan chức năng về hoạt động của Tâm Việt, nhưng chúng tôi thấy thực sự cần đưa ra một kiến nghị với các cơ quan quản lý là phải kiểm tra làm rõ sự việc này, và sớm xây dựng các qui định rõ ràng, cụ thể hơn về các dịch vụ can thiệp tự kỷ. Phụ huynh có con tự kỷ rất đau khổ và không phải ai cũng có kiến thức chuyên sâu và hiểu biết pháp luật để tự sàng lọc dịch vụ phù hợp cho con em mình.

+ Vụ việc vừa rồi xảy ra ở Tâm Việt là trường hợp đơn lẻ, nhưng có thể không phải là duy nhất. Hiện nay chế tài xử lý đối với các cơ sở vi phạm như thế nào? Ai sẽ phải chịu trách nhiệm?

- Tôi chưa tìm thấy quy định pháp luật cụ thể nào về việc thành lập hay quản lý hoạt động của các dịch vụ can thiệp tự kỷ. Các quy định về trung tâm giáo dục hòa nhập thì còn chung chung, chưa sát thực tế. Tôi xin dành câu hỏi này cho các nhà quản lý xã hội.

+ Sự việc xảy ra ở Trung tâm Tâm Việt, đang khiến các bậc phụ huynh có con bị tự kỷ hoang mang về việc lựa chọn các cơ sở đào tạo cho con em mình. Bà có lời khuyên gì để họ yên tâm hơn?

- Chúng tôi vẫn tích cực khuyến cáo các cha mẹ tự trang bị kiến thức, bằng cách đọc tài liệu, chia sẻ thông tin. Nếu có tin tưởng và gửi con ở cơ sở nào, cũng nên có sự giám sát chặt chẽ hoạt động của cơ sở đó. Nên tham gia vào các hoạt động can thiệp cho con của mình, và nên tìm sự tư vấn từ các nhà chuyên môn được đào tạo bài bản về tự kỷ. Hiện nay các chuyên gia này đều công khai về quá trình đào tạo của mình khi tiếp xúc với phụ huynh.

Ngoài ra, VAN bằng mọi nỗ lực của mình luôn tìm kiếm các nguồn tài trợ để mở các khóa tập huấn miễn phí cho cả giáo viên và phụ huynh. Thông tin của Mạng lưới được công khai trên trang fanpage VAN.

+ Xin trân trọng cảm ơn bà!

Hải Hà

cheap breitling replica best watches replica Breitling watches replica