Hai phương án gỡ vướng trong xử lý thuốc lá ngoại nhập lậu bị tịch thu

Cập nhật: 18/03/2019 14:51

(Thanh tra) - Liên quan đến việc xử lý thuốc lá nhập lậu bị các lực lượng chức năng tịch thu, hiện Bộ Tài chính đang dự thảo 2 phương án xử lý trình Thủ tướng Chính phủ xem xét quyết định.

Hai phương án gỡ vướng trong xử lý thuốc lá ngoại nhập lậu bị tịch thu
Công ước Khung của Tổ chức Y tế thế giới về kiểm soát thuốc lá (FCTC), thuốc lá nhập lậu bị tịch thu phải được tiêu hủy. (Ảnh minh họa: Internet)

Những khó khăn khi triển khai trên thực tế

Ngày 26/4/2018, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 20/2018/QĐ-TTg quy định việc thực hiện tiêu hủy thuốc lá ngoại nhập lậu bị tịch thu là thuốc lá giả, thuốc lá không đảm bảo chất lượng và thí điểm bán đấu giá thuốc lá ngoại nhập lậu bị tịch thu còn chất lượng để xuất khẩu ra nước ngoài.

Qua 6 tháng triển khai thực hiện Quyết định số 20/2018/QĐ-TTg, trên cơ sở vướng mắc thực tế phát sinh do các đơn vị báo cáo, Bộ Tài chính đã có báo cáo tổng hợp ghi nhận những nhận các khó khăn, vướng mắc khi thực hiện Quyết định 20/2018/QĐ-TTg.

Bộ Tài chính cho biết khó khăn đầu tiên gặp phải đó là việc xác định tổ chức giám định. Do việc xử lý việc phân tích, kiểm nghiệm chất lượng 1 mẫu hàng mất rất nhiều thời gian, trong khi quá trình bắt giữ thường xuyên, liên tục, nhiều mẫu mã, chủng loại. Trong đó, phải kể đến việc mời cơ quan có thẩm quyền đánh giá chất lượng tới địa bàn tỉnh rất khó khăn, chi phí thuê cơ quan chuyên môn có thẩm quyền rất cao…

Khó khăn tiếp theo là trong việc xác định tiêu chí chất lượng. Thuốc lá nhập lậu là thuốc lá ngoại, ngoài nhãn hiệu Jet, Hero còn rất nhiều chủng loại, nhãn hiệu ngoại khác. 

Trong khi tiêu chí xác định chất lượng thuốc lá hiện hành chỉ áp dụng với thuốc lá sản xuất trong nước hoặc thuốc nhập khẩu theo tiêu chuẩn nội địa của Việt Nam, không phù hợp để xác định chất lượng thuốc lá ngoại làm cơ sở xác định điều kiện có được phép đấu giá xuất khẩu ra nước ngoài hay không. Thực tế là cho tới nay, kể từ khi Quyết định 20/2018/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 15/6/2018 thì cũng chưa xuất khẩu được trường hợp nào.

Quyết định 20/2018/QĐ-TTg kể từ khi được ban hành đã thay thế Quyết định 2371/QĐ-TTg ngày 26/4/2014 về việc tiêu hủy toàn bộ thuốc lá ngoại nhập lậu bị tịch thu dẫn tới việc hỗ trợ kinh phí tiêu hủy theo Thông tư 19/2015/TT-BTC (ban hành theo Quyết định 2371/QĐ-TTg) không thực hiện được nữa. Chính điều này dẫn tới số lượng thuốc lá lậu bị bắt giữ còn tồn đọng số lượng lớn (hơn 2 triệu bao) mà không có phương án xử lý.

Đề xuất phương án tiêu hủy tang vật thuốc lá nhập lậu

Thực tế hiện nay, lượng thuốc lá nhập lậu bị bắt giữ, tịch thu chủ yếu tập trung tại khu vực biên giới Tây Nam, giáp với Campuchia, chủ yếu là nhãn hiệu Jet và Hero, chiếm trên tới 80 - 90% tổng lượng thuốc lá nhập lậu vào Việt Nam. Căn cứ Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với thuốc lá điếu ban hành kèm theo Thông tư 23/2015/TT-BYT, các loại thuốc lá nhập lậu nêu trên đều không phù hợp với Quy chuẩn.

Nếu thực hiện theo Quyết định số 20/2018/QĐ-TTg nêu trên thì các lô hàng bị tịch thu bán đấu giá để tái xuất chỉ được xuất khẩu qua các cửa khẩu cảng biển, cảng hàng không; không được xuất qua cửa khẩu đường bộ sẽ khó có khả năng thực hiện được (do các loại thuốc Jet và Hero chủ yếu được sản xuất để phục vụ người dân Campuchia và các tỉnh Miền Tây của Việt Nam, việc xuất khẩu nếu có thực hiện được thì chỉ xuất đi Campuchia).

Trước những khó khăn vướng mắc nêu trên, Bộ Tài chính đề xuất hai phương án xử lý đối với thuốc lá nhập lậu bị tịch thu. Theo đó, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định bãi bỏ Quyết định số 20/2018/QĐ-TTg. Đồng thời, tiếp tục thực hiện việc tiêu hủy toàn bộ thuốc lá nhập lậu bị tịch thu theo Quyết định 2371/QĐ-TTg như trước đây.

Hoặc Bộ Tài chính sẽ trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định thay thế Quyết định số 20/2018/QĐ-TTg theo hướng giao quyền chủ động trong việc lựa chọn phương án tiêu hủy hoặc bán đấu giá để xuất khẩu cho cơ quan có thẩm quyền ra quyết định tịch thu.

Liên quan đến việc xử lý đối với lượng lớn thuốc lá nhập lậu bị tịch thu, đại diện các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh sản phẩm thuốc lá hợp pháp tại Việt Nam - Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam trong những năm qua cũng có nhiều văn bản gửi các Bộ, ngành theo hướng tang vật thuốc lá nhập lậu bị tịch thu buộc phải tiêu hủy. Vì theo quy định tại Khoản 4(c) Điều 15 Công ước Khung của Tổ chức Y tế thế giới về kiểm soát thuốc lá (FCTC), thuốc lá nhập lậu bị tịch thu phải được tiêu hủy.

Việc cho phép tái xuất thuốc lá nhập lậu bị tịch thu không đáp ứng được yêu cầu từ thực tiễn. Tái xuất chỉ làm tăng nguy cơ tái thẩm lậu, tạo điều kiện để thuốc lá nhập lậu được đưa trở lại Việt Nam một cách dễ dàng hơn và vô hiệu hóa công sức chống buôn lậu của các lực lượng chức năng.

Bình An

cheap breitling replica best watches replica Breitling watches replica