Thảo luận kinh tế - xã hội:

Quốc hội “mổ xẻ” giá điện

Cập nhật: 30/05/2019 19:30

(Thanh tra)- Nhiều đại biểu (ĐB) Quốc hội (QH) nói, người dân ủng hộ chủ trương chung về giá điện, nhưng điều họ cần là "sự công bằng, minh bạch, hợp lý".

Quốc hội “mổ xẻ” giá điện
Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ

QH dành trọn ngày 30/5 thảo luận ở hội trường để đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển - xã hội và ngân sách Nhà nước năm 2018; tình hình thực hiện những tháng đầu năm 2019.

Niềm tin và sự độc quyền!

Mở đầu, ĐB Nguyễn Lân Hiếu (đoàn An Giang) bày tỏ vui mừng vì những con số tăng trưởng và thành tựu đạt được. Nhưng theo ông, khi công bố những con số này, rất nhiều cử tri thể hiện sự hồ nghi vì niềm tin bị lung lay.

“Niềm tin ấy bị mất đi vì những thực tế hàng ngày đang diễn ra xung quanh họ. Chúng ta có nhiều chính sách vĩ mô tốt để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nhưng những bức xúc hàng ngày của người dân lại chưa được giải quyết hợp lý, nhanh chóng. Chính vì vậy, những cố gắng của cả một hệ thống bị một vài bộ phận nhỏ làm vấy bẩn bức tranh toàn cảnh kinh tế - xã hội Việt Nam”, ĐB Hiếu nói.

Đi vào một trong những vấn đề bức xúc của người dân là giá điện, giá xăng dầu, theo ĐB Nguyễn Lân Hiếu, Bộ Công thương đã có báo cáo về điều hành mặt hàng này dài gần 20 trang, 100 phụ lục với rất nhiều con số, lập luận để khẳng định bộ làm đúng.

Tuy nhiên, ở góc độ là 1 bác sỹ, ông Hiếu nói: “Dù phác đồ đúng mà bệnh nhân không tốt lên thì tôi vẫn phải xem xét lại. Vì nhiều khi trên lý thuyết đúng nhưng khi triển khai áp dụng lại sai ở một mắt xích nào đấy, lúc này phải dừng lại suy xét, không bảo thủ duy ý chí, che giấu sai lầm”.

Theo ĐB đoàn An Giang, khi nhiều người dân phản ứng, bức xúc thì Bộ Công thương cần nghiêm khắc rà soát, rút kinh nghiệm về phương pháp tiến hành, cách thức quản lý, giám sát, tuyên truyền trong việc điều hành giá điện, giá xăng dầu. “Phải chăng, nguồn gốc sâu xa là do sự độc quyền, không có sự cạnh tranh của ngành điện trong việc mua bán, truyền tải điện?”, ông Hiếu đặt câu hỏi.

ĐB Nguyễn Sĩ Cương (đoàn Ninh Thuận) phát biểu, người dân ủng hộ chủ trương chung về giá điện và điều họ cần là “sự công bằng, minh bạch, hợp lý”, nhưng kỳ tăng giá điện vừa qua có nhiều mập mờ, cần phải làm rõ.

Theo ĐB Cương, trong cuộc tiếp xúc cử tri trước kỳ họp, một người dân nêu vấn đề đáng suy nghĩ là, "cứ nói đất nước phát triển, đời sống người dân được nâng cao mà mức tiêu dùng điện vẫn duy trì ở mức tối thiểu, chỉ phù hợp với hộ gia đình nghèo, khó khăn".

“Lộ trình bán buôn, bán lẻ điện cạnh tranh liệu có thực hiện được không? Tôi nghe có một số dự án của ngành điện đang triển khai đều chậm tiến độ và sự thất thoát từ chậm tiến độ là điều tất yếu”, ông Cương nói thêm.

ĐB Nguyễn Thị Phúc (Bình Thuận), ĐB Nguyễn Quốc Hận (Cà Mau) thì lo ngại, khi giá điện tăng sẽ khiến các mặt hàng phục vụ sản xuất, tiêu dùng, kinh doanh đồng loạt tăng giá, gây bức xúc cho nhân dân. Vì vậy, theo ĐB, Chính phủ cần quản lý chặt chẽ, đề phòng những yếu tố bất thường của thị trường.

Sẽ xử lý nghiêm nếu có sai phạm

Bày tỏ quan điểm đồng tình với các ĐB Phúc, ĐB Cương... là phải kiên trì mục tiêu kiểm soát chỉ số CPI, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nói: “Bao nhiêu năm qua, chúng ta đã kiểm soát chỉ số này dưới 4% và được QH, nhiều ĐBQH đánh giá, ghi nhận là điểm sáng trong bức tranh điều hành kinh tế vĩ mô”.

Năm 2019, QH đề ra nghị quyết kiểm soát chỉ số này khoảng 4%. Chính phủ đặt mục tiêu tích cực hơn với kịch bản là 3,3-3,9%. “Đến nay, bình quân 5 tháng, chỉ số này tăng bình quân 2,74% so với cùng kỳ các năm trước, đây là mức thấp nhất trong 3 năm qua”, Phó Thủ tướng thông tin.

Tới đây, Chính phủ sẽ thực hiện 5 giải pháp để đạt được mục tiêu đề ra. Trong đó, sẽ điều hành chính sách tài khóa chặt chẽ, chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt; theo dõi sát diễn biến cung - cầu thị trường và giá để có giải pháp bình ổn, nhất là một số mặt hàng thiết yếu như giá điện, xăng dầu, giá ga, vật liệu xây dựng…

“Đồng tình với các ĐB là phải công khai, minh bạch các chi phí đầu vào, tạo niềm tin cho người dân, doanh nghiệp và xử lý nghiêm các sai phạm trong quá trình thực hiện các chủ trương, chính sách của Chính phủ”, ông Vương Đình Huệ nhấn mạnh.

Riêng vấn đề điều hành giá điện, Chính phủ đã có báo cáo chi tiết gửi QH. “Điện là cân đối lớn và trọng yếu của nền kinh tế. Để tăng 1% GDP, chúng ta ít nhất phải tăng 1,5% điện”, ông Vương Đình Huệ cho biết, năm 2019, trên cơ sở kịch bản GDP 6,8% thì điện phải tăng ít nhất 11,23%.

Nhưng điều hành giá điện phải đạt được cả 2 mục tiêu “là phải kiểm soát được lạm phát và phải có giá hợp lý để kêu gọi đầu tư cho ngành điện”. Vì vậy, trên cơ sở tổng rà soát, đề xuất kịch bản của Bộ Công thương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cân nhắc nhiều mặt, Chính phủ chọn phương án tăng giá điện 8,36%.

Phó Thủ tướng cho hay, việc lựa chọn tăng giá điện vào tháng 3 là để tránh lạm phát kỳ vọng và nếu điều chỉnh tăng muộn hơn thì tỷ lệ sẽ phải cao hơn. Còn hóa đơn giá điện tăng đột biến, theo báo cáo bước đầu của Bộ Công thương và các cơ quan liên quan, thì có 3 nguyên nhân: Giá điện tăng, số ngày trong kỳ ghi công tơ nhiều hơn và thời tiết nắng nóng bất thường.

“Kết quả kiểm tra sơ bộ cho đến nay thì cách tính và thu tiền điện của EVN chưa có sai phạm gì”, ông Huệ báo cáo trước QH và cho biết, tới đây, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo Bộ Công thương, EVN, các bộ, ngành liên quan tiếp tục tiết giảm các chi phí, giảm hao hụt điện năng, tiết kiệm chi phí đầu vào; hoàn thiện các văn bản pháp lý mở rộng thị trường bán buôn điện; thí điểm thị trường bán lẻ điện.

Cùng với đó, sớm nghiên cứu trình Chính phủ sửa đổi, bổ sung biểu giá điện hợp lý hơn để vừa bảo vệ người có thu nhập thấp, vừa phù hợp với cung cầu của hộ dân có thu nhập tăng cao, bảo đảm hài hòa lợi ích; làm tốt công tác cung cấp thông tin, bảo đảm công khai, minh bạch, tạo niềm tin của người dân vào sự điều hành giá điện của Chính phủ.

“Thanh tra Chính phủ sẽ sớm công bố kết luận thanh tra và sẽ xử lý nghiêm các sai phạm (nếu có) của EVN và các cơ quan liên quan. Chúng tôi cũng đang đề xuất Kiểm toán Nhà nước nghiên cứu để đưa vào kế hoạch năm 2019 về kiểm toán tài chính, kiểm toán chuyên đề giá điện”, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nói rõ.

Có chuyện lợi dụng chức vụ để can thiệp trái luật vào quá trình cổ phần hóa

Dẫn báo cáo về công tác sắp xếp, đổi mới, cổ phần hóa (CPH) doanh nghiệp Nhà nước (DNNN), ĐB Nguyễn Trường Giang (đoàn Đắk Nông) nhận định, đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Song còn nhiều tồn tại, hạn chế.

“Qua theo dõi, tôi thấy số lượng các DN CPH chậm dần đều qua các năm, không đạt kế hoạch đề ra”, ông Giang nói.

Đáng chú ý, theo ĐB Giang, nguyên nhân chủ quan là do kỷ luật, kỷ cương chưa nghiêm; còn thiếu công khai, minh bạch, lợi ích nhóm, lãng phí, tiêu cực, có hiện tượng can thiệp chưa đúng quy định.

Ông đơn cử, như quá trình CPH cảng Quy Nhơn, Thanh tra Chính phủ nêu rõ, Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) với vai trò, trách nhiệm quản lý Nhà nước, cơ quan đại diện chủ sở hữu Nhà nước tại Vinalines, chưa làm đúng chức năng, nhiệm vụ, để xảy ra nhiều sai phạm, không đúng với đề án tái cơ cấu đã được Thủ tướng phê duyệt.

Bộ GTVT đã ban hành 2 văn bản cho phép Vinalines bán cho Công ty Hợp Thành 75,01% cổ phần cảng Quy Nhơn theo phương thức thỏa thuận trực tiếp. Từ những sai phạm này, Thanh tra Chính phủ đã yêu cầu bộ hủy bỏ 2 văn bản và kiến nghị thu hồi số cổ phần này.

“Rõ ràng ở đây là vi phạm chủ yếu từ phía cơ quan quản lý Nhà nước, nếu loại trừ yếu tố cấu kết của DN với cơ quan quản lý, lợi ích nhóm. Điều này sẽ ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư khi tham gia vào quá trình CPH DN Nhà nước”, ông Giang nhận xét.

Từ đó, ĐB Giang đề nghị, phải công khai minh bạch, có hình thức xử lý kỷ luật nghiêm minh những tổ chức, cá nhân cố tình trì hoãn, không thực hiện CPH, cũng như cơ quan, tổ chức, cá nhân lợi dụng chức vụ, quyền hạn can thiệp trái pháp luật vào quá trình này.

Đề cập đến việc thu hồi triệt để tài sản trong các vụ án kinh tế, tham nhũng mà Chính phủ đề ra, theo ĐB Nguyễn Quốc Hận (đoàn Cà Mau), đây là giải pháp rất cần thiết. Theo ông, với hành vi gây thất thoát, tham nhũng hàng chục tỷ đồng, dù có dành bản án cao nhất là tử hình cũng chưa đảm bảo tính răn đe, chưa bảo đảm công bằng cho xã hội.

“Bởi số tiền ấy nếu không bị thất thoát, tham nhũng, thì chúng ta sẽ có thêm vốn đầu tư cho các kè sạt, lở bờ sông, xây dựng các công trình phòng, chống lũ quét, lũ ống, góp phần làm giảm đáng kể số người thiệt mạng vì thiên tai trong thời gian qua”, ông Hận nêu rõ.

Vì thế, theo ĐB Hận, ngoài chế tài nặng thì nội dung thu hồi tài sản thất thoát cũng rất quan trọng và có tính răn đe cao, tránh tình trạng “hy sinh đời bố, củng cố đời con”, bố chấp nhận ngồi tù vài chục năm nhưng vợ con được sống an nhàn, sung túc cả đời.

“Nếu chúng ta thu hồi đầy đủ tài sản do tham nhũng gây ra, cùng với sự tù tội của bản thân, sự ô nhục của dòng họ, cộng thêm gia đình phải gánh chịu, khắc phục hậu quả kinh tế do mình gây ra, thì tôi tin chắc nhiều người sẽ cân nhắc, không dám phạm tội”, ĐB đoàn Cà Mau nhấn mạnh.


Hương Giang

cheap breitling replica best watches replica Breitling watches replica